Fizjoterapia w neurologii.

Angelika Osińska

REHABILITACJA NEUROLOGICZNA to kompleksowy proces usprawniania pacjentów z chorobami neurologicznymi, którego celem jest:

  • przywrócenie choremu jak największego poziomu sprawności

  • utrzymanie obecnego poziomu sprawności (np. w stwardnieniu rozsianym)

  • zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjenta

  • pomoc w adaptacji do nowych warunków życia

 

W skład zespołu terapeutycznego wchodzą: lekarz, fizjoterapeuta, pielęgniarka, neurologopeda, neuropsycholog, terapeuta zajęciowy oraz rodzina pacjenta.

 

Choroby neurologiczne są to wszystkie schorzenia, które dotykają ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy wywołując – w zależności od podłoża i przebiegu choroby – niekorzystne zmiany w organizmie zarówno pod względem strukturalnym jak i funkcjonalnym.

 

Objawy chorób neurologicznych:

-zaburzenie mowy

-niedowłady lub porażenie kończyn dolnych lub/oraz górnych

-zaburzenia w koordynacji ruchowej ciała np: niestabilna postawa ciała,  osłabienia siły mięśni, trudności w utrzymaniu równowagi

-odczuwanie bólu o charakterze ostrym, rwącym, szarpiącym

- sztywność karku- pacjent w pozycji leżącej ma trudności z przyciąganiem głowy do klatki piersiowej

- światłowstręt, nadwrażliwość na bodźce słuchowe

 

Do najczęściej występujących chorób układu nerwowego należą:

  • choroby układu naczyniowego np. udar mózgu

  • urazy czaszkowo – mózgowe

  • choroby o charakterze zaburzeń ruchowych np. choroba Parkinsona

  • choroby o charakterze nowotworowym np. glejaki

  • choroby o przebiegu zakażenia np. zapalenie mózgu czy zespoły otępienne jak np. choroba Alzheimera

 

Rehabilitacja neurologiczna pacjenta może być realizowana:  na oddziale (całodobowy pobyt przez przynajmniej 3 tygodnie), ambulatoryjnie (najczęściej 10 dni zabiegowych) lub domowo (jeśli stan pacjenta nie pozwala na skorzystanie z rehabilitacji na oddziale lub ambulatoryjnie). W celu uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego realizowanego przez NFZ niezbędne jest dostarczenie skierowania od lekarza do placówki, przez którą ma być realizowane. Po dostarczeniu skierowania następuje wpis na listę oczekujących. W przypadku, gdy pacjent nie chce czekać na rehabilitację na NFZ może zgłosić się do placówek świadczących usługi komercyjne (prywatnie) w zakresie rehabilitacji.

 

Fizjoterapeuci zajmujący się usprawnianiem chorych ze schorzeniami neurologicznymi ukierunkowują terapię na nabywanie przez pacjentów nowych doświadczeń, powtórnej nauce prawidłowego przebiegu ruchu (reedukacji ruchowej) oraz na możliwości wykorzystywania nabytych umiejętności  w życiu codziennym.

 

Przed przystąpieniem do etapu usprawniania fizjoterapeuta zajmuje się zebraniem wywiadu (od pacjenta i jego bliskich) oraz przeprowadzeniem badania. Warto pamiętać by na wizytę do fizjoterapeuty zabrać wszystkie dotychczasowe badania.

Dzięki uzyskanym informacjom terapeuta będzie mógł m.in. ocenić możliwości ruchowe i funkcjonalne (potencjał) ale także ograniczenia, nakreślić realne cele terapeutyczne (razem z pacjentem), ustalić plan terapii i dobrać metody jakimi będzie pracować.

 

Należy pamiętać, że proces usprawniania będzie zależeć także od takich czynników jak stan umysłowy pacjenta, choroby towarzyszące i powikłania, sytuacja osobista, obecność osób bliskich i ich zaangażowanie a także motywacja pacjenta i chęć współpracy z fizjoterapeutą.

 

W postępowaniu fizjoterapeutycznym najczęściej zastosowanie mają:

1.   Kinezyterapia - leczenie ruchem

2.   Wybrane metody neurorozwojowe jak np.: PNF, NDT-Bobath, Vojta, N.A.P.

3.   Fizykoterapia, np. : elektroterapia, ciepłolecznictwo, zimnolecznictwo, hydroterapia

4.   Masaż (pomaga zmniejszyć napięcie mięśniowe)

5.   Kinesiotaping plastrowanie dynamiczne (oklejanie określonych fragmentów ciała specjalnymi plastrami w celu np. zmniejszenia dolegliwości bólowych)

6.   Zaopatrzenie ortopedyczne (np. specjalne podciągi zakładane do butów, dzięki którym pacjent z opadającą stopą nie zahacza nią podczas chodu).

7.   Biofeedback (metoda usprawniania wykorzystująca specjalny program komputerowy oraz kamerę, która rejestruje wykonywane przez pacjenta ruchy widoczne na ekranie. W trakcie terapii pacjent na bieżąco ocenia, kontroluje i koryguje swoje odbicie. Specjalnie dobrane gry i zadania motywują do zwiększania sprawności fizycznej i umysłowej co znacząco wspomaga proces usprawniania)

8.   Muzykoterapia (leczenie muzyką)

9.   Choreoterapia (leczenie tańcem)

 

Całościowe podejście, zaangażowanie zarówno zespołu terapeutycznego jak i pacjenta oraz wczesne wdrożenie terapii sprawia, iż z każdym dniem chory staje się coraz bardziej samodzielny i niezależny, dzięki czemu odzyskuje równowagę psychofizyczną i motywację do dalszego usprawniania.

 

 

Literatura:

1.       Opara J. Rehabilitacja w neurologii. AWF w Katowicach, Katowice 2007

2.       Lennon S. Stokes M. Fizjoterapia w rehabilitacji neurologicznej. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008

3.       Kessler M. Techniki Terapeutyczne w fizjoterapii neurologicznej.  Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2012

4.       Horst R. Trening strategii motorycznych i PNF.  Top School, Kraków, 2010

 


Przeszukaj Strefę pacjenta
Polub nas na facebooku
Chcesz tworzyć z nami?
Dołącz do otwartego projektu i pomagaj w dzieleniu się widzą. Napisz do nas.
Pracuję. Proszę czekać.